CÁCH GIẢM NOISE TRONG NHIẾP ẢNH KTS (1.0) ~ Quoc Nguyen Blog

9 tháng 9 2013 lúc 19:51

VÌ SAO ẢNH BỊ NOISE & KỸ THUẬT HẠN CHỂ NOISE TỐI ĐA
Tác giả: Andre Luu (Khương)

Noise là một hiệu ứng phụ của kỹ thuật số. Trong quá trình sensor máy bạn thu tín hiệu ảnh, một phần nhỏ của những tín hiệu đó bị lỗi và tạo ra noise, là một sản phẩm đi kèm. Trong ảnh, noise được thể hiện bằng những pixel nhiễu hạt ngẫu nhiên nằm xen kẽ với những pixel tốt. Noise có những đặt tính mà ta cần biết để hạn chế nó tối đa.

NOISE CÓ NHIỀU Ở VÙNG TỐI HƠN Ở VÙNG SÁNG

Với công nghệ sensor hiện tại, dữ liệu được ghi vào file ảnh theo từng nấc giá trị sắc độ (tonal value) từ nấc sáng nhất tính bằng khẩu đến nấc tối nhất.

Ví dụ:
File RAW14 bit, có 16.384 sắc độ, và dynamic range (Dải tần nhạy sáng) là 14 khẩu, và nếu mổi nấc chứa giá trị sắc độ trong 1 khẩu, thì ta sẽ có 14 nấc từ sáng nhất đến tối nhất như sau:

Nấc 1 sắc độ sáng nhất, khẩu thứ 1           8192 sắc độ
Nấc 2 sắc độ sáng, khẩu thứ 2                    4096 sắc độ
Nấc 3 sắc độ sáng, khẩu thứ 3                    2048 sắc độ
Nấc 4 sắc độ sáng, khẩu thứ 4                    1024 sắc độ
Nấc 5 sắc độ sáng vừa, khẩu thứ 5             512    sắc độ
Nấc 6 sắc độ sáng vừa, khẩu thứ 6             256    sắc độ
Nấc 7 sắc độ trung bình, khẩu thứ 7           128    sắc độ
Nấc 8 sắc độ trung bình, khẩu thứ 8           64      sắc độ
Nấc 9 sắc độ tối vừa, khẩu thứ 9                32      sắc độ
Nấc 10 sắc độ tối vừa, khẩu thứ 10            16      sắc độ
Nấc 11 sắc độ tối, khẩu thứ 11 8        sắc độ
Nấc 12 sắc độ tối, khẩu thứ 12 4        sắc độ
Nấc 13 sắc độ tối, khẩu thứ 13 2        sắc độ
Nấc 14 sắc độ tối nhất, khẩu thứ 14           1        sắc độ

Nên ta thấy, số lượng sắc độ chứa trong nấc tối giảm rất nhiều so với số lượng sắc độ chứa trong nấc sáng, mà số lượng sắc độ là những bậc thang đại điện cho sự chuyển tiếp giữa sự sáng tối khác nhau, vì thế càng nhiều sắc độ thì chi tiết ảnh được thể hiện càng mịn màng hơn, ngược lại càng ít sắc độ thì sự chuyễn tiếp sẽ bị gắt hơn.

Hơn nữa là noise có tỉ lệ nghịch với số lượng của sắc độ, vì thế ở vùng càng tối, số lượng sắc độ đại diện càng ít, nên noise càng nhiều. Ngược lại, ở vùng càng sáng, số lượng sắc độ đại diện càng nhiều, nên ít noise càng ít.

NOISE TĂNG KHI BẠN LÀM SÁNG ẢNH LÚC XỬ LÝ

Khi ảnh của bạn cần làm sáng thì có nghĩa là nó đang bị tối, củng có nghĩa là một hay nhiều nấc sắc độ sáng nhất (nấc 1) không có chứa dữ liệu, mà riêng nấc đầu tiên đã chứa đựng hết 50% sắc độ của ảnh mà sensor bạn có thể thu được rồi, thì khi chưa được tối ưu sự mất mác về sắc độ quá lớn, là một trường hợp phổ biến gây ra noise. Ngoài ra các vùng tối bên dưới chứa rất nhiều noise, nên khi được làm sáng, noise được phơi bày. Làm sáng càng nhiều noise sẽ hiện càng nhiều.

Giải pháp: Chụp ảnh với độ phơi sáng tối ưu nhất mà sensor cho phép
Để ghi được số sắc độ của ảnh vào file ảnh một cách tối đa, bạn nên chỉnh độ phơi sáng ưu tiên cho vùng sáng, chụp sao cho Histogram vừa đụng cạnh phải của biễu đồ. Làm như thế ảnh có thể bị sáng hơn bạn muốn diễn đạt, nhưng không sao, vì bạn có thể điều chỉnh cho ảnh tối lại khi xử lý file Raw . Làm tối ảnh không giảm chất lượng ảnh và không làm tăng noise.

Điều này càng quan trong hơn đối với những loại ảnh mà có nhiều vùng tối, như ảnh ngược sáng, bình minh, hoàng hôn, phơi đêm thành phố, hay trăng sao.

Tham khảo thêm:
CÁCH TỐI ƯU HÓA ĐỘ PHƠI SÁNG VỚI HISTOGRAM
https://www.facebook.com/notes/andre-luu/c%C3%A1ch-t%E1%BB%91i-%C6%B0u-h%C3%B3a-%C4%91%E1%BB%99-ph%C6%A1i-s%C3%A1ng-v%E1%BB%9Bi-histogram-20/200704520096371

NOISE TĂNG KHI BẠN THAY ĐỔI WHITE BALANCE LÚC XỮ LÝ

Khi thay đổi màu trong phần mềm cũng làm noise hiện ra, vì màu khác nhau có sắc độ sáng khác nhau, ví dụ màu vàng (yellow) có sắc độ sáng hơn là màu xanh dương (blue), vì thế khi ta chuyển từ một màu có sắc độ tối (vd Blue) qua màu có sắc độ sáng (vd Yellow), như khi bạn tăng nhiệt độ K trong White Balance, bạn cũng đồng thời tăng độ sáng của ảnh và vì thế tăng noise.

Giải pháp: Chỉnh White Balance cho chuẩn khi chụp
Chỉnh white balance như ý bạn muốn diễn đạt để hạn chế chỉnh lại nhiều trong phần mềm. Khi không chắc chắn thì bạn nên dùng White Balance có màu ấm hơn (có độ K cao hơn) là mình muốn một chút, vì nó có sắc độ sáng hơn là White Balance có màu lạnh (độ K thấp). Khi xữ lý chỉnh WB cho đúng lại thì bạn chỉ làm tối ảnh, điều đó không làm tăng noise. Nếu bạn chụp theo bài Cách Tối Ưu Hóa Độ Phơi Sáng Với Histogram, thì bạn vẫn còn dư độ sáng mà không cần phải làm sáng ảnh thêm.

NOISE TĂNG KHI SENSOR BỊ NÓNG

Khi sensor bị nóng các diode ảnh trong sensor bị rò rĩ và bị lổi vì thế tạo ra noise. Sau đây là những trường hợp làm cho sensor bị nóng cần lưu ý:

Môi trường nóng: thời tiết, nắng, gần chổ nóng.
Phơi lâu (mở màn trập lâu).
Mở live view lâu.

Giải pháp: Giữ Cho Sensor Máy Được Mát
Hạn chế để máy ngoài nắng, dùng dù che khi cần.
Hạn chế dùng Liveview lâu, vì liveview xử dụng sensor liên tục làm nóng sensor.
Hạn chế phơi quá lâu hơn cần thiết cho hiệu ứng mà bạn cần, vì màn trập được giử ở vị trí mở, sensor hoạt động liên tục và bị nóng.

CÁC YẾU TỐ KHÁC

ISO cao:
Dùng ISO thấp nhất (25, 50) hay mặc định (100, 200)

Kich cở sensor nhỏ/mật độ pixel của sensor cao:
Những pixel trên sensor nhỏ được đặt sát với nhau nên dể bị nóng hơn là được đặt thưa như trong sensor lớn, vì thế sensor nhỏ có nhiều noise hơn. Khi mua máy nếu có khả năng tài chánh, chọn máy có sensor lớn (như Full Frame thay vì Crop).

Nếu bạn còn có thắc mắc hay góp ý, xin liên lạc với tác giả. Chúc bạn chụp được nhiều ảnh phong cảnh đẹp như ý.

ẢNH MINH HỌA
Những ảnh sau chụp lúc trời tối hay ngược sáng là lúc dể tạo ra nhiều noise nhất.